Uroczyste obchody 70 rocznicy wybuchu Powstania w ramach akcji "Burza" pod patronatem honorowym Rektora PPWSZ prof. Iwona Grysa
Uroczyste obchody 70 rocznicy wybuchu Powstania Szczawnickiego w ramach akcji „Burza”.
„Koło godziny 8 rano podszedł do mnie Borowy (mjr Adam Stabrawa) i wydał mi rozkaz wykonania akcji „Burza” . Przygotowywałem likwidację Niemców w szkole policjantów granatowych, głównie za pośrednictwem Stanisława Błażusiaka ps. Pik. Gdy 28 lipca wpadł do mnie jeden z granatowych z zapytaniem co czynić, bo są gotowi, odpowiedziałem jednym słowem – wykonać!”
(z relacji por. Adama Czartoryskiego ps. Szpak – dowódcy placówki AK w Szczawnicy)
28.07.1944 r. porucznik Adam Czartoryski , ps. „Szpak”, dowódca 11 Kompanii IV Batalionu 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK, w ramach przygotowywanej przez Armię Krajową na terenie całego okupowanego kraju akcji „Burza”, na czele swojego oddziału podjął działania mające na celu nakłonienie elewów granatowej policji stacjonujących w Willi „Renata” w Szczawnicy do podniesienia buntu, rozbrojenia niemieckiego dowództwa i przystąpienia do powstania . W wyniku podjętych działań budynek „Renaty” został otoczony przez partyzantów, a skutkiem podjętej akcji było zastrzelenie przez kursantów trzech niemieckich instruktorów, zabranie przez nich broni i wyposażenia, oraz ich zaprzysiężenie przed por. Czartoryskim. Nowo zaprzysiężonych żołnierzy AK poprowadzono następnie w góry nad Ochotnicę do stacjonującego tam partyzanckiego oddziału AK kapitana Juliana zapały ps. Lampart. Szczawnica cudem uniknęła wówczas pacyfikacji pomimo śmierci kilku niemieckich żołnierzy, a przybyły jeszcze tego samego dnia na miejsce wydarzeń oddział Gestapo aresztował około 80 mieszkańców Szczawnicy w tym Jadwigę – żonę Czartoryskiego. W odwecie za przeprowadzona akcje i śmierć niemieckich instruktorów groziło im rozstrzelanie, a Szczawnicy pacyfikacja. Zeznania ocalałego instruktora, oraz bezkompromisowa postawa Jadwigi Czartoryskiej uchroniły aresztowaną ludność od niechybnej śmierci.
Program obchodów obejmuje: wernisaż wystawy pt: Akcja „Burza” w Szczawnicy – powstanie 1944, prezentacja dokumentów, umundurowania i wyposażenia Polskiej Policji Państwowej Województwa Krakowskiego oraz Policji Polskiej Generalnego Gubernatorstwa Dystryktu Krakowskiego, widowisko artystyczno-edukacyjne pt.: Powstanie Szczawnickie 1944 oraz wystawę plenerową pt. „Opowieść fotograficzna. Adam i Jadwiga ze Stadnickich Czartoryscy połączoną z prezentacją książki Barbary Caillot-Dubus pt. ADAM I JADWIGA CZARTORYSCY. FOTOGRAFIE I WSPOMNIENIA.
Organizatorzy serdecznie zapraszają mieszkańców Szczawnicy i całego Podhala oraz gości przebywających na wypoczynku w Naszym regionie.
W programie:
16.00- wernisaż wystawy pt: Akcja „Burza” w Szczawnicy – powstanie 1944,
Galeria Pijalni Wód Mineralnych, Plac Dietla 5
scenariusz wystawy Barbara Węglarz kustosz Muzeum Pienińskiego
16.30- prezentacja dokumentów, umundurowania i wyposażenia Polskiej Policji Państwowej Województwa Krakowskiego oraz Policji Polskiej Generalnego Gubernatorstwa Dystryktu Krakowskiego
Pijalnia Wód Mineralnych, Plac Dietla 5
scenariusz wystawy Komenda Wojewódzka Policji w Krakowie, Krzysztof Musielak i Tomasz Witański
17.00- widowisko artystyczno-edukacyjne pt.: ”Powstanie Szczawnickie 1944” w wykonaniu grup rekonstrukcji historycznej z kraju i z zagranicy , Plac Dietla w Szczawnicy
17.30 -otwarcie wystawy plenerowej OPOWIEŚĆ FOTOGRAFICZNA. ADAM I JADWIGA ZE STADNICKICH CZARTORYSCY, ekspozycja poświęcona życiu Adama Czartoryskiego ps. "Szpak", dowódcy "Akcji Burza" oraz jego żony Jadwigi ze Stadnickich ps. "Tuja".
oraz prezentacja książki Barbary Caillot-Dubus (wnuczki Adama i Jadwigi Czartoryskich) i Marcina Brzezińskiego ADAM I JADWIGA CZARTORYSCY. FOTOGRAFIE I WSPOMNIENIA (Wydawnictwo WAB, 2013 r.) i projekcję filmów ze zbiorów rodzin Czartoryskich i Stadnickich.
Jazz bar w Dworku Gościnnym, ul. Park Górny 7
Organizatorami obchodów są:
Warszawskie Stowarzyszenie Rodzina Policyjna 1939 r.,
Grupa Thermaleo & Uzdrowisko Szczawnica ,
Fundacja Andrzeja Mańkowskiego,
Muzeum Pienińskie oddział Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu.
Partnerzy:
Komenda Powiatowej Policji w Nowym Targu,
Urząd Miasta i Gminy Szczawnica,
Miejski Ośrodek Kultury w Szczawnicy.
Patronat honorowy:
Patronat Honorowy: Marek Sowa – Marszałek Województwa Małopolskiego,
Patronat Honorowy: nadinsp. Mariusz Dąbek - Małopolski Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie,
Patronat Honorowy: prof. dr hab. Iwon Grys - Rektor Podhalańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Targu
Patronat Honorowy: dr Marek Lasota - Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie
Patronat Honorowy: dr hab. Janusz Mierzwa – Muzeum AK im. Generała Emila Fieldorfa – Nila w Krakowie,
Patronat Honorowy: Krzysztof Faber – Starosta Powiatu Nowotarskiego.
Op. Przemysław Zachura - asystent Rektora PPWSZ
